‘Indonesisch leger op set De Oost’

DEN HAAG (16 mei 2021) – Het Indonesische leger was aanwezig op de set van de controversiële film De Oost. Ook moesten alle plannen en een vertaald script worden voorgelegd aan de Indonesische overheid om film- en werkvergunningen te regelen. Dat meldt het NRC.

Daarmee blijkt de Indonesische betrokkenheid veel verder te reiken dan aanvankelijk werd gedacht. Onder andere hoge Indonesische ambtenaren en een afvaardiging van het Indonesische leger namen polshoogte op de set. Bovendien moesten alle plannen en een vertaald script vooraf worden voorgelegd aan de Indonesische overheid, zonder welk de film- en werkvergunningen zouden worden geweigerd. Tegenover EenVandaag noemde de Nederlandse producent de ophef over de film eerder nog “voorbarig”. De film zou volgens hem zogenaamd “een multiperspectieve benadering op de koloniale geschiedenis” vormen. Dat standpunt is inmiddels onhoudbaar, nu zelfs zijn Indonesische coproducent de film “pro-Indonesisch” noemt. “Dat heeft zeker uitgemaakt bij de goedkeuring van alle aanvragen” aldus filmproducent Shanty Harmayn, van Salto Films Indonesia (SFI).

Criticasters wijzen er al langer op dat De oost “een puur anti-Nederlandse propagandafilm” betreft. Een van de redenen is dat het geschiedkundige raamwerk waarbinnen de film is gepositioneerd niet wordt ondersteund door historische feiten. In een trailer en op de officiële kanalen van de film wordt bijvoorbeeld gesteld dat Nederlandse militairen naar Nederlands-Indië zijn gestuurd “om de Indonesische vrijheidsstrijd neer te slaan”, terwijl zij in werkelijkheid vooral een einde moesten maken aan chaos en geweld, dat tijdens de Bersiap een climax bereikte. Ook is de film mede gefinancierd vanuit Indonesië. Bij een van die investeerders is zelfs de Indonesische overheid nauw betrokken. Het gaat om BEKRAF, dat tijdens de productie van de film onder de directe verantwoordelijkheid van president president Joko Widodo viel.

De Indonesische betrokkenheid ligt extra gevoelig, omdat aan de film een lespakket voor middelbare scholen is gekoppeld. FIN riep demissionair Minister van Onderwijs, Ingrid van Engelshoven (D66), daarom op het lespakket te schrappen. Van Engelshoven vond dat eerder echter niet nodig. Om het fictieve en eenzijdige karakter van de film te benadrukken pleitte FIN daarop voor een disclaimer. De rechter oordeelde onlangs dat er vooralsnog geen disclaimer vóór de film hoeft te worden geplaatst. De Indonesische bemoeienis is voor FIN reden de Inspectie van het Onderwijs in te schakelen. “Zeker in het huidige klimaat, waarin – ook in Nederland – Indonesische gruweldaden uit de Bersiap steeds vaker openlijk worden ontkend, gebagatelliseerd of zelfs vergoelijkt, is Indonesische beïnvloeding van ons onderwijs het laatste wat we zouden moeten willen” zei FIN-voorzitter Hans Moll eerder al.

Tags: De Oost.

12 gedachten over “‘Indonesisch leger op set De Oost’”

  1. Helaas gaat het hier om een zeer slechte door Indonesië gesponsorde slechte film.
    Ik zal even in het kort vertellen wat er is gebeurd. De acties op Celebes zijn door Nederlanders uitgevoerd omdat er pemudas en rovers bendes actief waren die Chinezen, Indoeuropeanen, Nederlanders en allerlei andere bevolkingsgroepen aanvielen en op gruwelijke wijze martelde en vermoorde. Zelfs kinderen en babies overleefde deze gruwelen niet. De werden omhoog gegooid en op de bamboe speer of op de bajonet op het geweer opgevangen. Daarna werden de ouders vermoord. Maar daar word niets verteld. Westerling kreeg de opdracht om daar een eind aan te maken. Hij kreeg het mandaat om standrecht toe te passen. Hij stuurde spionnen uit naar diverse plaatsen (kampongs) waar dit soort bendes actief waren. De spionnen waren vaak personen die bekend waren met de leefomgeving en gewoonten aldaar. Dit waren vaak inlanders uit die streken. Deze brachten alle info rechtstreeks naar Westerling. Deze ging met zijn manschappen naar die kampongs toe, waar hij korte metten maakte met deze bendes. Door de inlichtingen van de spionnen wist hij om wie en om hoeveel het er ging. Doordat deze bendes volledig opgingen in de bevolking, konden ze er door de ingewonnen inlichtingen er uit gehaald worden en worden geëlimineerd. Dat is in het kort waar het om ging.
    Jammer dat er altijd personen zijn die bepaalde facetten in de geschiedenis niet willen zien en daarom de geschiedenis proberen te vervalsen, bijvoorbeeld met een film als deze. Wat ik begrepen heb, is dat speciaal voor deze film de juiste camouflage uniformstukken aangemaakt zijn en vervolgens toch niet gebruikt zijn maar zijn vervangen door zwarte uniformen. Vreemd toch?
    Als het zogenaamde educatieve gedeelte net als de film is geef ik er nu al een slecht rapport cijfer aan.

  2. Mijn vader was in 1944 bij de BS gegaan en hoorde in mei 1945 bij de eerste oorlogsvrijwilligers die naar Indië wilden om het te bevrijden van de Japanners en de Indische Mussert die heulde met de de Jappen: Soekarno.
    Hij vertrok in de zomer van 1945 naar Engeland om daar training, wapens en uniform te krijgen. Alles was tweedehands en moest na 5 jaar bezetting “from scratch” worden opgebouwd. In december 1945 vertrokken ze per boot naar Indië, waar ze in eerste instantie nergens mochten landen van de Engelsen, die het Militair Gezag op Java hadden overgenomen van het Japanse leger.
    Waarom ze niet mochten landen en rust en orde brengen, terwijl ze bij geruchte hoorden over de moordpartijen van de Bersiap die overal woedden, was voor alle soldaten een volkomen raadsel.
    Pas na weken afwachten in Maleisië mochten ze uiteindelijk in maart 1946 in Batavia ontschepen.
    Later dat jaar raakte mijn vader gewond bij een overval op het konvooi waar hij in zat. Begin 1948 kwam hij terug naar Nederland, in 1984 is hij gestorven, nog redelijk jong.
    Hij zou diep beledigd zijn geweest als hij had geweten dat 70 jaar na dato de nagedachtenis van hem, en zijn maten, zo door een deel van de huidige Nederlanders door het slijk gehaald wordt.
    Naar mijn idee is het tijd voor een nieuw reveil, en een nieuw elan waarmee we naar onze geschiedenis gaan kijken.
    Niet met die bekende zelfbeschuldigende blik, die we zo goed kennen uit de kranten en de tv, maar met verwondering en bewondering voor wat daar, door relatief weinig mensen, met bijzonder weinig middelen, gerealiseerd is. In een situatie die oneindig ingewikkelder en duisterder was dan hen was voorgespiegeld in het vaderland. Het was geen koloniale oorlog, het was een burgeroorlog van meerdere verschillende partijen met zeer uiteenlopende belangen. En hij was ook niet over en voorbij eind december 1949.
    In feite ging die burgeroorlog door tot 1965, The year of living dangerously.
    Maar dat is een ander verhaal.

  3. Ik had een heel verhaal geschreven maar is niet geplaatst ik schrijf het niet nog een keer maar wat hier gezegd en geschreven word is niet de waarheid en de film is puur fiction al mij kameraden en andere soldaten die daar gesneuveld zijn en degene die nog leven worden weg gezet als moordenaars en onze commandant Westerling was bij de meeste inwoners een rechtmatig en eerlijk persoon alleen niet onder de jongeren die afhankelijkheid wilden dat waren de relschoppers van toen net als de relschoppers op dit moment in Holland mensen ik ben 98 jaar en ik loop op mijn laatste schoenen en ik heb altijd tegen iedereen het eerlijke verhaal verteld,maar deze lieden die hier geld insteken willen naetals nog wat andere landen ,de westerse wereld in discrediet brengen,ongeloofelijk maar waar u zult begrijpen dat ik deze film niet ga zien en dat slechte boek niet zal lezen. ANTOON

  4. Degene die dit geloofd wat er verteld word en geschreven word en ook met een leugen en fiction film . levenden en overleden soldaten en makkers van de knil .tot leugenaars en moordenaars .sorry ik kan het weten ik was erbij tot het allerlaatst toe ,ik maak het niet zo lang meer dus waarom zou ik liegen.Hulde aan al mijn maten ,die nog leven en rust voor degene die er niet meer zijn,soldaat 1ste klas en veteraan. ANTOON

  5. Ik heb de film gezien. Het is een goede film, en hoofdzakelijk vanuit Nederlands perspectief. Niemand wordt als oorlogsmisdadiger neer- of weggezet. Integendeel. Het menselijke en filosofische beeld overheerst. Westerling is een duistere figuur, zoals beschreven in de roman Heart of darkness van Joseph Conrad. Volgens dit verhaal is de zogenaamde menselijke beschaving erg kwetsbaar, en kan het leven een reis zijn naar de donkerste binnenkant van de menselijke geest. Het heeft geen zin om de Onderwijsinspectie in te schakelen. Volgens een kennis van mij die hoofd der school is geweest, zal de inspectie zoiets negeren. Misschien kan wel een disclaimer zoals FIN wenst, losbladig bij het lespakket toegevoegd worden. Dat is dan aan de school.

    1. Dan heb jij wel een hele rare kijk op deze film er familie leden van mij zijn erbij geweest er hebben nooit en te nimmer soldaten in zwarte uniformen rondgelopen ,en onze vriend Westerling werd door de
      Indonesische bevolking graag gezien gezegd door de jongens van de knil en ook de inlandse bevolking die erbij waren weet je wel hoeveel Nederlanders er gesneuveld zijn door de bersap. iedereen die dieze film mooi en echt vind moet maar eens proberen om nog een levende soldat te vinden die je kan vertellen over deze periode ook zijn er echte boeken over geschreven en geen fictie boek of film zoals nu schandalig.

      1. Mijn vader heeft als Kniller deelgenomen aan de politionele acties op Java. Hij had sympathie voor het Indonesisch vrijheidsstreven, maar keerde zich tegen de misdadige elementen onder de vrijheidsstrijders. Die zwarte uniformen is in de film een dichterlijke vrijheid (fictie) en verwijzen misschien naar de Indische en Nederlandse NSB (Nationaal Socialistische Beweging). Naast Westerling speelt ook Johan een hoofdrol. Johan is zoon van een Nederlandse NSB-er. Hij heeft daarover een schuldgevoel en gaat twijfelen aan de contraquerilla. Misschien ook een reden voor het zwarte uniform in de film. Want dit is een film. De verhalen die ik van mijn vader vernam, heb ik als verslag doorgestuurd aan het NIOD/getuigen.

  6. Film en lespakket is niet volledig en compleet. Veel is er vergeten, vooral de Bersiap periode, de periode na capitulatie van Japan. Toen moesten de Japanners de Nederlanders tegen de met haat gevulde Indonesische bevolking met hun vlijmscherpe geslepen bamboestokken beschermen.
    Film verbieden, geeft een heel verkeerd beeld.

    1. Er was op Celebes geen bersiap en ook geen politionele acties. Het eiland was sinds 1944 onder gezag van de Indonesische hoofden/bestuurders plus NICA en onder controle van de Indonesische politie (dit in tegenstelling tot Java en Sumatra). Totdat op Celebes Javaanse infiltranten landden. Toen kreeg Westerling met zijn DST (Depot Speciale Troepen) de opdracht van Nederland om rust en orde te herstellen. “In de capitulatievoorwaarden met Japan stond dat de vooroorlogse status quo diende te worden hersteld. Dat wil zeggen, Nederlands gezag over Nederlands-Indië. En als het daar dan wat rommelig wordt, moet (plat gezegd) die rommel worden opgeruimd.”(Bron: Jan A. Somers).

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.