BNNVARA weigert rectificatie onjuiste dodencijfers

DEN HAAG (5 december 2019) – BNNVARA weigert om de onjuiste dodencijfers, zoals gecommuniceerd in de documentaireserie ‘Onze jongens op Java’, te rectificeren. Dat laat een woordvoerder van de omroep weten. “Onbegrijpelijk” aldus voorzitter van Federatie Indische Nederlanders (FIN), Hans Moll.

De documentairereeks ligt al sinds de eerste uitzending onder vuur, onder meer omdat BNNVARA onvolledige en suggestieve dodencijfers blijkt te hanteren. Deze onjuiste cijfers zorgden voor de nodige onrust onder met name Indische Nederlanders, omdat hun doden door de omroep lijken weggemoffeld, terwijl zij zwaar hebben geleden onder Indonesische terreur. In de tweede aflevering gooide BNNVARA zowaar olie op het vuur door kijkers wijs te maken dat Indische Nederlanders tijdens de Bersiap door Indonesiërs zouden zijn afgeslacht, omdat zij “met de Hollanders samenwerken”. De eigenlijke reden, hun Nederlandse afkomst, werd verzwegen.

Bersiap, Maleis voor “Wees paraat” of “Geef acht!”, slaat op de uiterst gewelddadige periode, die volgde op de capitulatie van Japan. Gedurende de Bersiap zijn tienduizenden (Indische) Nederlanders op gruwelijke wijze gemarteld, verkracht en vermoord door Indonesiërs, vanwege hun Nederlandse c.q. Europese etniciteit. Ook Chinezen, Molukkers en andere etnische minderheden waren de klos, omdat zij werden verdacht Nederlandsgezind te zijn. Het exacte aantal Nederlandse slachtoffers dat tijdens de Bersiap is gevallen is tot op de dag van vandaag onduidelijk. De schattingen variëren tussen de 5.000 en 30.000 doden en 15.000 vermisten.

BNNVARA rept echter over “ruim 100.000 Indonesiërs en meer dan 6.000 Nederlandse militairen” die tussen 1945 en 1949 om het leven zouden zijn gekomen. Daarmee gaat BNNVARA volledig voorbij aan de tienduizenden Nederlandse burgerdoden, die slachtoffer werden van Indonesiërs, gedurende dezelfde periode. FIN riep BNNVARA daarom op om te rectificeren, maar dat weigert de omroep vooralsnog. In een verklaring laat BNNVARA weten dat er “geen enkele grond” zou zijn voor rectificatie, omdat de documentairemaker zich zou hebben gebaseerd op schattingen van het NIOD. Deze schattingen zouden bovendien “in de juiste orde van grootte zijn”.

De verklaring van BNNVARA is opmerkelijk, want het onderstreept opnieuw dat de omroep uiterst selectief te werk gaat. Onderzoek wijst uit dat slechts de aantallen Indonesische doden afkomstig zijn van het NIOD. Daarover bestaat bovendien geen wetenschappelijk consensus, iets dat BNNVARA onvermeld laat. De cijfers van het NIOD bevestigen daarnaast dat BNNVARA het totaal aantal Nederlandse doden significant lager voorspiegelt dan dat er in werkelijkheid vielen. Hans Moll vindt de weigering om de onjuiste dodencijfers te rectificeren daarom ook “onbegrijpelijk”.

Tags:  BersiapBNNVARA. Lara Nuberg, Jeffrey Pondaag, Michael van Zeijl, De Grauwe Eeuw, Reza Kartosen-Wong, Arjanti Sosrohadikoesoemo, Marjolein van Pagee