Nieuwe Kamervragen over herdenken Indonesische oorlogsmisdadigers op 4 mei

DEN HAAG (14 juni 2022) – Het aanpassen van de Nationale Dodenherdenking blijft de gemoederen bezig houden. In navolging van Wybren van Haga (BVNL) heeft nu ook Caroline van der Plas (BBB) kritische Kamervragen gesteld.

Sinds dit jaar worden op 4 mei de “koloniale oorlog in Indonesië” en “alle Nederlandse en Indonesische slachtoffers” herdacht. Onder die laatste groep vallen ook Indonesiërs die vochten voor de toenmalige vijand, waaronder Bersiap–oorlogsmisdadigers, iets dat het Comité 4 en 5 mei overigens zelf ontkent. Het herdenken van Indonesische doden staat op gespannen voet met de Nederlandse slachtoffers die traditioneel op 4 mei worden herdacht. Dat het comité nu toch officieel “alle Nederlandse en Indonesische (cursiefgedrukt, red.) slachtoffers” herdenkt ligt onder (Indische) Nederlanders dan ook zeer gevoelig, omdat deze groep zowel tijdens de Tweede Wereldoorlog als de daaropvolgende Bersiap zwaar heeft geleden onder Indonesische terreur. Eerder noemde Wybren van Haga (BVNL) de wijzigingen al “onbegrijpelijk”, “totaal respectloos”, “heel pijnlijk en “een klap in het gezicht” van de Nederlandse slachtoffers.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog werden (Indische) Nederlanders, onder het motto “Azië voor Aziaten”, vervolgd door Japan en samenspannende Indonesiërs. In totaal zouden er naar schatting 25.000 Nederlanders in de beruchte jappenkampen of anderszins in gevangenschap zijn omgekomen. Het aantal Buitenkampers dat de oorlog niet heeft overleefd is onbekend. Ook na de capitulatie van Japan zaaiden Indonesische (para-)militaire organisaties en bendes dood en verderf onder (Indische) Nederlanders vanwege hun Nederlandse en/of Europese afkomst. Ditmaal was het adagium “Indonesië voor Indonesiërs”. Het exacte aantal Nederlandse (burger)slachtoffers dat tijdens de Bersiap door Indonesiërs is vermoord is tot op de dag van vandaag onduidelijk. De schattingen variëren tussen de 5.000 en 30.000 doden en 15.000 vermisten.