Wat een gotspe! Volkskrant verallochtoniseert Indische Nederlanders die zogenaamd “linkser” zouden stemmen dan “gemiddelde Nederlander”

DEN HAAG (21 november 2023) – De Volkskrant blundert vandaag met een artikel over het stemgedrag van “nieuwkomers in Nederland”, waarin Indische Nederlanders worden weggezet als allochtonen die zogenaamd “linkser stemmen dan de gemiddelde Nederlander”. Het artikel en de cijfers lijken vooral ingegeven door een onjuist referentiekader ten aanzien van de koloniale geschiedenis en een onjuiste toepassing van begrippen.

Allochtonen
Het verallochtoniseren van Indische Nederlanders is weliswaar dubieus, maar tijdens verkiezingstijd geen onbekend fenomeen. In de recente politieke geschiedenis is het vaker gebeurd. In 2017 haalde Alexander Pechtold (D66) bijvoorbeeld de woede van veel Indische Nederlanders op de hals door tijdens een live-uitzending van Pauw & Jinek te beweren dat Indische Nederlanders, in het bijzonder de voorouders van zijn toenmalige directe opponent Geert Wilders (PVV), eigenlijk Indonesiërs zouden zijn. En aan de start van deze campagne verspreidde MSN.com nog de bekende complottheorie dat dezelfde Wilders géén etnische Nederlander zou zijn én daarom zijn haren zou blonderen. Ook in het artikel van De Volkskrant wordt zonder meer gesteld dat Wilders “Indonesische wortels” zou hebben.

In werkelijkheid stamt Wilders af van een familie van Indische Nederlanders. Indische Nederlanders zijn etnische Nederlanders met een familiegeschiedenis in het voormalige Nederlands-Indië. De geschiedenis van deze groep Nederlanders gaat in Nederlands-Indië terug tot omstreeks 1600 toen de eerste Europeanen handelsposten vestigden in de Indische archipel. Tijdens de Tweede Wereldoorlog en de daaropvolgende Bersiap werden Indische Nederlanders, zowel binnen als buiten de (Japanse) interneringskampen, vervolgd door Japanners en Indonesiërs vanwege hun Nederlandse en/of Europese afkomst. Het nu wegzetten van deze groep Nederlanders als allochtonen en Indonesiërs staat op gespannen voet met hun achtergrond en geschiedenis.

Indisch Kiesgedrag wijkt niet af
Volgens De Volkskrant, dat daarbij inclusie- en exclusiesocioloog Niels Spierings opvoert, zou uit het Nationaal Kiezersonderzoek (NKO) voorts blijken dat Indische Nederlanders zogenaamd “linkser stemmen dan de gemiddelde Nederlander”. Uit De Indische Peiling, uitgevoerd door Federatie Indische Nederlanders (FIN), blijkt juist dat de ‘Indische’ stem niet significant afwijkt van de totale Nederlandse kiesgerechtigde populatie – de resultaten ten aanzien van DENK, die in De Indische Peiling de kiesdrempel niet zou halen, daargelaten. Het verschil in resultaten lijkt het gevolg van een afwijkende en zeer ruime toepassing van het begrip Indische Nederlander. Daar waar met Indische Nederlanders traditioneel wordt gedoeld op etnische Nederlanders met een familiegeschiedenis in het voormalige Nederlands-Indië, gaat het in de publicatie van De Volkskrant over iedereen met banden in voormalig Nederlands-Indië.

Dat zijn naast (Indische) Nederlanders bijvoorbeeld ook Chinezen, Indonesiërs, Menadozen, Molukkers en Papoea’s uit voormalig Nederlands-Indië en soms zelfs het latere Indonesië. Deze groepen hebben echter een niet-Nederlandse achtergrond en een geschiedenis die fundamenteel afwijkt van (Indische) Nederlanders. Volgens de laatst beschikbare cijfers zijn er momenteel tussen de 1.5 en 2 miljoen Indische Nederlanders in Nederland, tegenover 70.000 Molukkers en 75.000 overigen (Chinezen, Indonesiërs, Menadozen, Molukkers, Papoea’s etc.). In eerdere opinieonderzoeken zijn deze verhoudingen onvoldoende verdisconteerd in de resultaten, waardoor een vertekend beeld ontstaat als gevolg van onder andere overrepresentatie van de hiervoor bedoelde minderheidsgroepen. Dat lijkt ook in het meeste recente NKO weer het geval.

* In het artikel van De Volkskrant wordt abusievelijk gesteld dat Rob Jetten (D66) “Indisch bloed” zou hebben. Dit is onjuist. Jetten heeft geen Indische familiegeschiedenis.

Update 21 november 2023 20:05u:
In een reactie op X, voorheen Twitter, erkent hoogleraar sociologie Niels Spierings dat de term “Indische Nederlander” in het artikel van De Volkskrant en NKO-onderzoek incorrect is gehanteerd. “Zelf zal ik inderdaad ook niet over ‘Indische Nederlanders’ spreken waar het de NKO data betreft. Dat is wel zo in het stuk en de kop bij t blokje geslopen. Ben ik misschien niet scherp genoeg op geweest of stond niet in de tekst die ik gezien heb” aldus Spierings. De Volkskrant heeft nog niet gereageerd.

Update 23 november 2023 11:00u:
De Volkskrant heeft FIN in een reactie laten weten dat het gewraakte artikel online wordt aangepast en gerectificeerd.